تبلیغات
خوشنویسی - معرفی و ترکیب چلیپا
 
درباره وبلاگ


متولد1364
مدرس انجمن خوشنویسان شعبه اوز
مدرك فوق ممتاز انجمن خوشنویسان ایران
اساتید:استاد فتحعلی واشقانی-استاد شمس الدین جام گوهری-
استادعلیرضا تل جنگانی

مدیر وبلاگ : سیدمحمد هاشمی
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
خوشنویسی
خوشنویسی،..گمشده ی من...




 

معرفی و ترکیب چلیپا

 

به ادامه مطلب مراجعه کنید

خط کشی چلیپا:
بهترین و ساده ترین راه برای خط کشی چلیپا اینست که نخست کوتاه ترین مصراع از دو بیت مورد نظر را انتخاب و با توجه به سه سطر دیگر در بلندترین اندازه ممکن ترکیب کنیم ،سپس آنرا روی یک صفحه کاغذ نوشته، طول آنرا اندازه می گیریم ،پس از آن طول مصراع نوشته شده را با احتساب مورب بودنش از عرض کاغذ پاکنویس میکنیم، باقیمانده را به دو قسمت تقسیم کرده و حاصل را به گونه ای که فضای سمت راست کمی بیشتر از فضای سمت چپ باشد ، به دو طرف کاغذ انتقال می دهیم .

اما محل قرار گرفتن اولین سطر نسبت به طول کاغذ ، اینطور محاسبه می شود : فاصله سطر اول و دوم را 3/1طول مصراع و فاصله سطر دوم و سوم را کمی بیشتر از 3/1 و فاصله سطر سوم و چهارم را نیز 3/1 طول مصراع در نظر می گیریم ، سپس حاصل جمع این سه فاصله را کمی بیشتر از طول مصراع میشود ، با احتساب مورب بودنشان از قطر مستطیل کاغذ کم میکنیم ، باقیمانده را به دو قسمت تقسیم کرده ، از گوشه بالا و گوشه پایین مستطیل جدا می سازیم ، آنگاه اولین خط کرسی را با زاویه ای حدود 45 درجه رسم میکنیم و پس از آن خطوط دیگر را با رعایت فواصل مذکور ترسیم می نماییم .
و یا اینکه میتوان فاصله سطر اول و دوم را دوازده نقطه قلم و فاصله سطر دوم وسوم را ،برای چشم نوازی خط و به دلیل صعود بیشتر سطر سوم نسبت به سطر های دیگر ، حدود چهارده نقطه قلم در نظر گرفت ، فاصله سطر سوم و چهارم رانیز دوازده نقطه قرار دهیم و باشیوه پیشین خطوط دیگر چلیپا را رسم کنیم .
و اما فصل مشترکی که بین دو سطر اول و دو سطر آخر بوجود می آید معمولا 3/1 از طول سطر می باشد. در بعضی مواقع این نسبت تغییر می کند و به صفر می رسد که در این زمان خط مورب اولیه نسبت به ارتفاع کاغذ زاویه ای حدود 36 درجه میسازد .
در این حالت اگر طول سطر ها زیاد باشد و یا به واسطه تشکیل محور مدها خطاط مجبور شود سطر دوم و چهارم را عقب تر از حد معمول آغاز نماید فصل مشترک معمولا 3/1 سطر میشود.
رعایت خلوت و جلوت:
رعایت خلوت و جلوت یکی از محسنات خط بشمار می آید که با استفاده از آن نشستن کلمات در کنار یکدیگر هماهنگ شده و خط به کمال مطلوب نزدیکتر میشود . به هر حال رعایت این گونه نکات و استفاده صحیح از سفیدی وسیاهی ها در خط موجب توازن ، تناسب و استواری خاصی در سطر میگردد رعایت چنین مسایلی به سادگی میسر نیست ، خطاط باید هوشیاری کامل فضای خلوت را با جلوت برابر کرده تا موازنه بر قرار گردد . خلوت و جلوت در سطر ،بیت، قطعه، چلیپا و کتابت به صٌور گوناگون رخ می نماید. مثلاً در یک سطر امکان دارد به علت حضور حروف خرد در یک طرف و حروف سنگین در طرف دیگر ،نوعی سردی خاص در سطر ایجاد شود، در اینجاست که خطاط باید با انتخاب صحیح مدها و استفاده از حروف خٌرد که معمولا در اینگونه موارد برای پر کردن فضاهای خالی بزرگتر از حد معمول نوشته میشوند یا با گذاشتن نقطه های کامل شش دانگ در فضای خلوت و با کم کردن نقطه های کلمات از جاهایی که تراکم بیشتری دارند ، سطر را به کیفیت مطلوب برساند.
برای رسیدن به هماهنگی بین کلمات و حرکت موج دار روی سطر ، و رعایت خلوت و جلوت، همچنین برای کوتاه نوشتن مصراعهای بلند ، گاهی خٌرد اندامها روی کلمات دیگر بویژه انتهای مدها و شماره ها قرار میگیرند ، در این هنگام خرد اندامها کوچکتر از حد معمول نوشته می شوند تا باعث سنگینی زیاده روی حروف دیگر نشوند و فضا را دارای جلوت زیاد ننمایند . با اعمال این روش ، این حروف در بعضی مواقع ، باعث قرینه سازی و هماهنگی مٌدها در سطر ها میگردند،مانند: ((سیدا)) و(( سیا))
همچنین نقش حروف ترصیف (ا-د-و-ر-ه-بر-ط-در-...)و زاویه یکنواخت آنها را در هماهنگ ساختن سطر نباید از نظر دور داشت.


نزول و صعود ملایم در ابتدا و انتهای سطر :
لازم به تذکر است که کرسی حقیقی خط نستعلیق بویژه در چلیپا خط صاف نیست بلکه با قوسی خفیف همراه است بهمین خاطر حروفی که در اول سطر قرار می گیرند باید کمی بالاتر از خط کرسی و حروف آخر سطر همراه با صعود خفیف باشند،همچنین باید توجه شود که آخر سطر سوم صعود نسبی به سایر سطر ها بیشتر است.این انحنای کرسی ها به کل چلیپا یک حرکت دورانی می دهد .بعنوان نمونه به چلیپاهای مرحوم استاد میر عماد حسنی علیه الرحمه ،خوشنویس عهد صفوی که در مرقع رنگین جلد اول و دوم آمده است ،مراجعه کنید .
بسته شدن چلیپا:
همانگونه که در خط نستعلیق حروف دارای انحنا و انعطافهای فراوان است و هیچیک از حروف گوشه دار نیست، همین امر در سطر نیز مورد توجه قرار گرفته و انتهای سطر را طوری به اتمام می رسانیم که گوشه دار نشود و به صورت عمودی بسته نگردد . در هر حال در ترکیبات چلیپایی حروف آخر را بایستی بگونه ای به کار گرفت که باعث انسجام کلیات گردد ، این امر خود سبب حفظ بهتر زنجیره خط میشود .بطور کلی باید از پراکندگی در انتهای سطرها جلوگیری شود، و انتهای سطر ها با یک شیب ملایم بطرف بالا حرکت نماید، این امر را اصطلاحاً جمع شدن سطر مینامیم.

محل و تعداد مدهای انتخابی در چلیپا:
مد یکی از ویژگی هاو شاخصهای خط میباشد که نوشته را از حالت خشکی بیرون آورده ،جذر و مد و خلوت و جلوت آنرا متعادل میسازد و میتوان گفت که رکن اصلی خط ، بخصوص در چلیپا محسوب میشود.
اما چگونگی انتخاب محل صحیح مدها ، روی خط کرسی خود احتیاج به مطالعه و تحقیق و مشق عملی بسیار دارد .انتخاب بجای آن در کل مسیر ترکیب چلیپا نقش اساسی را ایفا میکند و چلیپا را دارای ترکیبی موزون و متناسب میسازد .گاهی ممکن است دو یا چند حرف در سطر قرار گیرند که همگی قابل کشیدن باشند ولی بطور کلی باید آن حرق را بصورت کشیده نوشت که بتواند در هر زمینه رابطه خود را با سایر مدها ، چه بصورت محوری و چه بصورت قرینه ،حفظ نماید.





نوع مطلب : مقالات، 
برچسب ها : معرفی و ترکیب چلیپا، چلیپا،
لینک های مرتبط :


یکشنبه 30 مرداد 1390 :: نویسنده : سیدمحمد هاشمی
نظرات ()
پنجشنبه 19 مهر 1397 01:24 ق.ظ

Kudos, A good amount of postings!

levitra generic levitra 20 mg bayer prezzo buy levitra generic buy 10 mg levitra buy levitra 20 mg buy levitra levitra 20 mg bayer prezzo levitra prices levitra without a doctor prescription levitra online
سه شنبه 10 مهر 1397 01:16 ق.ظ

Many thanks. Excellent stuff!
cialis lilly tadalafi cialis generico postepay purchase once a day cialis tadalafil tablets cialis alternative canadian cialis canada discount drugs cialis tadalafil tablets we choice cialis pfizer india how does cialis work
شنبه 7 مهر 1397 11:15 ب.ظ

Many thanks, A good amount of info!

only now cialis for sale in us cialis without a doctor's prescription generic low dose cialis price cialis per pill cialis online napol viagra vs cialis vs levitra cialis daily buy cialis uk no prescription buy cialis generic cialis review uk
چهارشنبه 28 شهریور 1397 04:36 ب.ظ

Many thanks! I value this!
sublingual cialis online best generic drugs cialis generic cialis at walmart tadalafil 20mg tadalafil 5mg cialis online usa cialis online cialis super kamagra cialis kaufen bankberweisung cialis 30 day trial coupon
سه شنبه 27 شهریور 1397 01:27 ب.ظ

You actually stated that adequately.
cialis vs viagra generico cialis mexico acheter du cialis a geneve cialis rezeptfrei sterreich cialis generico online ou acheter du cialis pas cher cialis billig cialis vs viagra walgreens price for cialis prezzo di cialis in bulgaria
پنجشنبه 15 شهریور 1397 01:10 ق.ظ

Cheers. An abundance of facts.

buy brand cialis cheap cialis prezzo in linea basso free cialis cialis generic availability cialis coupon look here cialis order on line cialis patent expiration look here cialis order on line cialis generico cialis coupon
سه شنبه 13 شهریور 1397 05:19 ب.ظ

Fantastic advice. Appreciate it.
canada online pharmacies surrey canadian medications canadian online pharmacies safe canadian online pharmacies buy vistagra online safe buy vistagra online safe no 1 canadian pharcharmy online reputable canadian prescriptions online drugstore online drugstore online reviews
سه شنبه 13 شهریور 1397 02:36 ق.ظ

Kudos! I enjoy this!
buy original viagra tadalafil buy viagra online overnight delivery where can i buy viagra pills buy female viagra uk kamagra buy viagra without prescription buy female viagra buy viagra overnight buy viagra online without a prescription
دوشنبه 12 شهریور 1397 07:04 ب.ظ

Kudos. Ample facts!

cialis generico en mexico cialis prezzo al pubblico cialis in sconto does cialis cause gout achat cialis en europe cialis ahumada cialis australian price link for you cialis price non 5 mg cialis generici generic cialis in vietnam
یکشنبه 11 شهریور 1397 11:45 ق.ظ

Tips clearly taken!!
cialis 5 mg buy cialis 5 mg effetti collateral cialis wir preise cialis generisches kanada cialis 5 mg para diabeticos non 5 mg cialis generici il cialis quanto costa cialis generic tadalafil buy what is cialis effetti del cialis
جمعه 7 اردیبهشت 1397 06:19 ب.ظ

Beneficial information. Cheers!
prices on cialis 10 mg canadian drugs generic cialis cialis dosage generic cialis pill online cialis sicuro in linea side effects of cialis tadalafilo acheter cialis meilleur pri cialis kaufen bankberweisung cialis 5 mg effetti collateral
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 02:17 ق.ظ

Nicely put. Cheers!
can you buy viagra over the counter buy viagra overnight delivery sildenafil pills viagra alternative buy viagra walgreens viagra buy online usa how to buy viagra without prescription online viagra cheap how to buy viagra online safely buy viagra online with paypal
جمعه 17 فروردین 1397 06:08 ب.ظ

This is nicely expressed! .
cialis reviews cialis preise schweiz acheter cialis kamagra cialis manufacturer coupon cialis in sconto cialis kamagra levitra how do cialis pills work enter site 20 mg cialis cost cialis coupons printable cialis prezzo in linea basso
جمعه 3 فروردین 1397 01:45 ب.ظ

You've made your point very well!!
female cialis no prescription tadalafil generic cialis without a doctor's prescription cialis dosage amounts cialis italia gratis buy cialis cheap 10 mg 200 cialis coupon the best choice cialis woman price cialis per pill cialis herbs
یکشنبه 27 اسفند 1396 09:02 ب.ظ

You actually said this superbly.
buy name brand cialis on line cialis 5 mg effetti collateral only now cialis for sale in us interactions for cialis cialis prezzo in linea basso buying cialis overnight cialis alternative cialis dose 30mg generic cialis pro rx cialis para comprar
چهارشنبه 14 تیر 1396 08:14 ب.ظ
I am very happy to read this. This is the
type of manual that needs to be given and not the accidental misinformation that is at the
other blogs. Appreciate your sharing this greatest doc.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 03:02 ق.ظ
I pay a visit each day some sites and information sites to read articles,
except this web site gives feature based articles.
چهارشنبه 9 بهمن 1392 01:40 ب.ظ
سلام
ممنونم از مطلبتون
جمعه 27 اردیبهشت 1392 12:07 ق.ظ
ممنون از مطلبتون.
شنبه 9 مهر 1390 01:17 ب.ظ
سلام
با تشكر از مطالب خوبتون
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر