تبلیغات
خوشنویسی - جلوه های نادیده هنر خوشنویسان ایرانی
 
درباره وبلاگ


متولد1364
مدرس انجمن خوشنویسان شعبه اوز
مدرك فوق ممتاز انجمن خوشنویسان ایران
اساتید:استاد فتحعلی واشقانی-استاد شمس الدین جام گوهری-
استادعلیرضا تل جنگانی

مدیر وبلاگ : سیدمحمد هاشمی
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
خوشنویسی
خوشنویسی،..گمشده ی من...




جلوه های نادیده هنر خوشنویسان ایرانی

 

برای دیدن این مقاله به ادامه مطلب مراجعه فرمایید

امیدوارم استفاده ببرید....

نوشته:دکتر محسن صبا

تاریخ پیدایش خطوط  مختلفی که در ایران معمول بوده است می دانیم  و شرح  حال خوشنویسان را در چند کتابی که درباره دوره حیات و آثار آنان نوشته شده است می خوانیم ,ولی آنچه  به آن کمتر توجه شده و شاید در بعضی مراحل نادیده مانده است ,ابتکارات وابداعاتی است که خوشنویسان خواسته اند درضمن تحریر مرقعات وقطعه ها و مخصوصا سیاه مشق ها از خود نشان دهند.ابتکارات و ابداعاتی کاملا منتزع از اصل هنر خوشنویسی .از خطوط مختلفی که نوشتن آنها در ایران معمول بوده است اعم از ثلث ,نسخ,ریحان ,رقاع وتوقیع,که آنهارا اقلام سته خطوط اصل اسلامی خوانده اند,ویا تعلیق ونستعلیق وشکسته , که خاص ایرانیان بوده است , نمونه هایی درکمال جمال خوشنویسی به دست هنرمندان ایرانی موجود است وهر یک از خطاطان شهیر ایران کوشیده اند سبک خاصی ایجاد کنند ومکتب جدیدی بسازند.

سال ها بعد ازآنکه ابن مقله شیرازی خطوط شش گانه رادردسترس ذوق ایرانیان قرارداد این خطوط راه تکامل وزیبایی را به وسیله خطاطان پیمود وسرانجام در اوائل قرن هشتم,با تلفیق ,پایه واساس خط نستعلیق نهاده شد و کارخوشنویسی در این خط به کلک هنر مندانی  چون سلطانعلی مشهدی  ,میر علی هروی , میر عماد حسینی وعلیرضایعباسی به درجه اعجاز رسید.ذوق ایرانی به این زیبایی هاو تازه گرایی ها اکتفا نمی کرد.در دنباله خط نستعلیق خط شکسته ابداع شد ودرویش عبد المجید این خط را در زمان خود به پایه کمال رسانید.امادرخطوط مختلف فارسی تنها مسئله زیبایی ومطابق بودن هریک ازخطوط(با قواعدخطوط )و(مدادالخطوط)درکار نبود.

آنچه در تاریخ خط درست معلوم نکرده اند آن است که جلی و خفی این خطوط به چند منظور نوشته می شده وچه تاثیری خوشنویسان از نوشتن مطالب خود به این دو طرز انتظار داشته اند وآنچه به آن کمتر نظر شده ترکیب جلی و خفی و از آن بالاتر ترکیب انواع خطوط و یا تکرار کلمات در یک مرقع بوده است.

معماران و مهندسین ساختمانی  ایرانی خوب توجه کرده بودند که از خطوط مختلف ی توان برای تزئین ابنیه استفاده کرد و چه بسا مناره ها و گنبد ها و سردرها وشبستان ها که با خطوط مختلف ومطالب مناسب تزئین شده است.این توجه را هنرمندان دیگر نیزکرده بودندواغلب اشیاء را با اشعاری که به خط خوش  نوشته شده است زینت کرده اند.

تزئین پارچه و قالی وقالیچه ,کشکول و شمشیر وشطرنج و غیره و حتی تخت سلاطین با اشعار وخط خوش بسیار معمول بوده است.ولی آنچه  دراین مقال مورد نظر است  توجه خاص  خوشنویسان  به ترکیب خطوط یاتکرار کلمات یا جمع آوری یک دسته کلمات در یک محل وایجاد یک نوع الهام خاص به بیننده می باشد.

به نظر می رسد در این مورد نباید تردید به خود راه دادکه خوشنویسان با ترکیب نوع خاصی خطوط  یا  نگارش چلیپا و سطور راست خواسته اند احساس خاصی در بیننده ایجاد نمایند.

محمود خان ملک الشعراء صبا که یکی ازشعراءو خوشنویسان و نقاشان مشهور دوره ناصری است دریکی ازقصاید خود توجه خودرا به ترکیب خطوط واینکه خوشنویسانجلوه های طبیعت رادرخطوط خویش موردنظر داشته اند ,بیان می دارد و در توصیف زمستان چنین می گوید:

        بتوفد در  هوا  برف  از بر  باد            چو در هم رفته خط های مورب

        الف واراست نک عریان وساده           صف ناژوکه بدچون سطرمعرب

 

هنگام غروب آفتاب ,در فصل پائیز ,دسته های کلاغ وطرز پرش دسته جمعی آنها را در آسمان , در هم شدن صفوف آنها وپریدن آنان را در سطوح مختلف ,مشاهده کرده ایم .گویا محمد قرطاس در این صفحه ,که خطوط ریز ودرشت تر را در هم آمیخته,چنین منظره ای  ایجاد نموده است.شکل(1)

گاهی ترکیب خطوط , طوری سبک و  روح افزاست که زیباترین رقص  های  دسته جمعی را به خاطر می آورد.شکل 2

نوشته درویش عبدالمجید تحرک و جلوه خاصی دارد.اگر ابرهای سیاه و تجمع آنها را در یک طرف آسمان ودر طرف دیگر به نظر آوریم و این قطعه میرزا غلام رضا را در مقابل خود نگاه داریم احساس دیدار آسمان تیره و روشن در ما ایجاد نمی شود؟(شکل3)

 

بعضی قطعات تصویر پرش پرندگان در آسمان لاجوردی است .ژول رنارد نویسنده فرانسوی در تصنیف ادبی خود (تاریخ های طبیعی )مورچه ها را به یک ردیف عدد (3)ارقام عربی تشبیه می کند.آیا نویسندگان خط غبار در آثار خود چنین نظری داشته اند.(شکل 4)

 

در تحول نقاشی ایران چند تن از نقاشان معاصر (مانند پیل آرام وغیره)خط شکسته و خط نستعلیق را الهام بخش راهی نوین در ترکیب خطوط و نقوش یافته اند .آیا بررسی مرقعات مختلف از خطوط ومختلف راه های  نوینی  برای نقاشان دیگر باز نمی کند,ونویسندگان تراجم احوال خوشنویسان سزاوارنیست که تاریخ تحول هنر خط فارسی را, با توجه به جلوه های نادیده آن,مورد بررسی قرار می دهند؟

 

 




نوع مطلب : مقالات، 
برچسب ها : جلوه های نادیده هنر خوشنویسان ایرانی،
لینک های مرتبط :


دوشنبه 21 شهریور 1390 :: نویسنده : سیدمحمد هاشمی
نظرات ()
سه شنبه 23 مرداد 1397 09:58 ق.ظ

Useful knowledge. Cheers!
viagra cheap online uk viagra pills online pharmacy order how to get viagra online where to buy viagra uk online viagra order buy viagra online using paypal where to buy real viagra online how to buy cheap viagra buy viagra online without rx
سه شنبه 23 مرداد 1397 01:26 ق.ظ

Thank you. I enjoy this.
callus generic cialis 20mg uk order cialis from india enter site very cheap cialis trusted tabled cialis softabs how do cialis pills work cialis pills price each only now cialis 20 mg purchasing cialis on the internet cialis coupon
دوشنبه 7 خرداد 1397 04:48 ب.ظ

Awesome tips. Thanks a lot.
buying cialis in colombia purchase once a day cialis cialis prezzo in linea basso acquistare cialis internet cialis kaufen cialis free trial i recommend cialis generico i recommend cialis generico buy cheap cialis in uk only best offers 100mg cialis
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 08:43 ب.ظ

Thanks, An abundance of material!

free generic cialis cialis for sale south africa how do cialis pills work pastillas cialis y alcoho cialis e hiv miglior cialis generico viagra vs cialis cialis daily new zealand buy cialis online nz cialis for sale south africa
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 02:13 ق.ظ

You actually said this superbly!
generic viagra uk buy viagra canadian pharmacy buy viagra in china buy viagra south africa cheap online viagra can i buy viagra at walmart viagra buy online usa how to buy viagra on line get viagra cheap online pharmacy sildenafil
جمعه 3 فروردین 1397 01:39 ب.ظ

Info certainly used!.
cialis side effects cialis australian price cialis 5mg cialis for bph generic low dose cialis buy generic cialis cialis 20mg prix en pharmacie click here to buy cialis cialis manufacturer coupon acquisto online cialis
یکشنبه 27 اسفند 1396 08:58 ب.ظ

Well spoken indeed. !
buy cialis uk no prescription price cialis wal mart pharmacy cialis prices in england purchase once a day cialis cialis online nederland cialis 20mg non 5 mg cialis generici viagra vs cialis does cialis cause gout cialis generico
چهارشنبه 17 آبان 1396 10:24 ب.ظ
چه چیزی غیر ابهام و حفظ ارزشمند است
تجربه در مورد احساسات غیر منتظره.
پنجشنبه 16 شهریور 1396 07:16 ق.ظ
I think the admin of this website is in fact working hard for his web page, because here every material is quality based
information.
چهارشنبه 18 مرداد 1396 09:44 ق.ظ
Wow that was strange. I just wrote an very long comment but after I clicked
submit my comment didn't show up. Grrrr... well I'm not writing all that
over again. Regardless, just wanted to say fantastic blog!
دوشنبه 9 مرداد 1396 09:51 ب.ظ
Hey! This is kind of off topic but I need some help from an established blog.
Is it tough to set up your own blog? I'm not very techincal
but I can figure things out pretty quick. I'm
thinking about creating my own but I'm not sure where to start.
Do you have any points or suggestions? Appreciate
it
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 05:09 ق.ظ
If you want to take a good deal from this paragraph then you have to apply such
methods to your won website.
چهارشنبه 13 مهر 1390 07:44 ب.ظ
استاد.میگن هنر جدای از قانونه.
پس چه جوری میگیم توی چلیپا کشیده ها باید اینطور باشن(زیر هم یا دو کشیده و یا مثلثی و...)
و در برخی کتب الگویی برای کشیده های چلیپا ارائه دادند!
سیدمحمد هاشمیسلام.... این قانون نیست.... شاید به عنوان یك پیشنهاد یا تجربه باشه كه بیشتر قدما اینطور رو بهتر میپسندیدن..... در خوشنویسی باید وجود نداره هر چه زیباتر بهتر...
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر